O festiwalu Ad Libitum

Festiwal Ad Libitum 2021

Podczas tegorocznego festiwalu Ad Libitum – FREE DRUMS! – pragniemy zaprezentować niezwykle bogaty świat muzyki tworzonej na instrumentach perkusyjnych przez najwybitniejszych wirtuozów tej dziedziny. W centrum uwagi stawiamy także fortepian – muzyka XX w. pokazała, jak fascynującym może być instrumentem perkusyjnym. Spektrum stylów i koncepcji twórczych będzie szerokie – począwszy od swobodnej improwizacji, poprzez muzykę wywodzącą się z jazzu, inspiracje rockowe, performans z elementami wideo, na muzyce współczesnej skończywszy.

Wśród zapraszanych gości znajdą się tej miary artyści, jak Gerry Hemingway, Zygmunt Krauze, Ramón López, Núria Andorrà oraz zespół Kwadrofonik z improwizującymi kompozytorami – Pawłem Romańczukiem i Arturem Zagajewskim. Artystą rezydentem festiwalu będzie Gerry Hemingway – legendarny perkusista, filar najsłynniejszego kwartetu Anthony’ego Braxtona. Hemingway poprowadzi warsztaty i koncert specjalnie na festiwal stworzonego zespołu młodych polskich artystów (Julianna Kamila Siedler, Ola Rzepka, Mikołaj „Miki” Wielecki, Leszek Lorent), wystąpi także w trio z pianistką Izumi Kimura i kontrabasistą wielokrotnie goszczącym na festiwalu – Barrym Guy’em.

Obejrzymy instalację dźwiękową z warstwą wideo Ramóna Lópeza (jednej z najwybitniejszych postaci europejskiego nowoczesnego jazzu i muzyki improwizowanej). Do programu włączamy koncert-reinterpretację dzieł, które w sposób istotny przyczyniły się do odkrycia w fortepianie pełnoprawnego instrumentu perkusyjnego, zapraszając na festiwal Zygmunta Krauzego. W koncercie negującym kontinuum czasoprzestrzenne Krauze będzie dialogować ze sobą samym z przeszłości. Kompozytor zaimprowizuje na żywo do nagrań swoich wczesnych utworów fortepianowych, m.in. Gloves Music oraz Stone Music z 1972 r., a także późniejszych Commencement, Rivière souterraine.

Recital ten wpisze się w sposób nieoczywisty w perkusyjną edycję Ad Libitum. Podobnie występ jednego z wiodących zespołów muzyki nowej i improwizowanej – Kwadrofonik (Bartłomiej Wąsik, Emilia Sitarz – fortepiany, Piotr Maślanka, Magdalena Kordylasińska – instrumenty perkusyjne). W centrum zespołu znajdzie się instrumentarium Pawła Romańczuka (Małe Instrumenty), przeznaczone do improwizacji. Wraz z muzykami Kwadrofonik wystąpią Paweł Romańczuk i Artur Zagajewski.

Duet Katarzyna Podpora / Max Kohyt to jedna z najciekawszych formacji na trójmiejskiej scenie muzyki improwizowanej, ich album Nights are numbered (Bocian Records, 2020) spotkał się z bardzo dobrym przyjęciem i wprowadził na polską scenę improwizacji oddech szerokiej palety drobnych zdarzeń dźwiękowych spod znaku wiedeńskiej sceny improwizacji. Do duetu dołączy Wojtek Kurek, jeden z najciekawszych perkusistów młodego pokolenia na scenie niezależnej.

Idea festiwalu

Ad Libitum to więcej niż tylko festiwal. W miejsce „gotowych produktów”, prezentowanych już na świecie koncertów, performansów, festiwal kreuje nowe sytuacje artystyczne. Oddany całkowicie idei improwizacji w muzyce, łączy we współpracy artystów różnych generacji i środowisk, prezentuje zdarzenia unikatowe, ma charakter żywego laboratorium (stąd też wybór miejsca – Laboratorium Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski).

To jedna z niewielu płaszczyzn tego typu międzynarodowych, twórczych kontaktów, tak bardzo pożądanych, zwłaszcza przez artystów polskich młodszych generacji. Wspieranie tego rodzaju współpracy przynosi wspaniałe efekty artystyczne i promocyjne. Przez 14 lat istnienia festiwal zapraszał wielkie muzyczne gwiazdy – autorytety w dziedzinie improwizacji, a także artystów innych sztuk.

W gronie gości dotychczas znaleźli się Lawrence D. „Butch” Morris, Anthony Braxton, Misha Mengelberg, Han Bennink, Barry Guy i Londyn Jazz Composers’ Orchestra, Alexander von Schlippenbach i Glob Unity Orchestra, Peter Brötzmann, Evan Parker, Maja Ratkje, John Tilbury, oraz niemal wszyscy najwybitniejsi polscy improwizatorzy, a nawet – wśród artystów innych dziedzin – Mirosław Bałka. Obecność gwiazd tego formatu sprawiła, że festiwal na trwałe wpisał się w mapę kulturalną Polski, a po sukcesach ostatnich edycji, mocno zaakcentował swoją obecność w festiwalowej przestrzeni Europy.

Nieodłączną częścią Ad Libitum jest rozbudowany program warsztatowy, towarzyszący festiwalowi od początku istnienia. Naszym celem jest rozbudzanie postaw twórczych w najmłodszym pokoleniu artystów. Pośrednim skutkiem takich działań jest wzrost zainteresowania improwizacją jako metodą twórczą, zarówno w kręgach profesjonalistów, jak i w sferze akademickiej, edukacyjnej, a także wśród publiczności.