O festiwalu Ad Libitum

Festiwal „Ad Libitum” to prezentacje najciekawszych zjawisk światowej i polskiej sceny muzyki improwizowanej; tworzenie platformy współpracy koncertowej i warsztatowej polskich muzyków z najwybitniejszymi osobowościami artystycznymi tej dziedziny prowadzące do kolejnych prawykonań; kreowanie unikatowych zdarzeń artystycznych; realizacja rezydencji artystycznej wybitnych artystów.

Tematem Ad Libitum 2019 będzie improwizacja w dynamicznie poszerzającym się świecie mediów elektronicznych, takich jak syntezatory dźwięku, procesory, modulatory, laptopy, generatory brzmień elektronicznych, oraz ich interakcje z instrumentami akustycznymi. Gościmy pionierów – legendarną formację Musica Elettronica Viva (Frederic Rzewski, Alvin Curran, Richard Teitelbaum), słynny Electroacoustic Ensemble, pionierów polskiej sceny live electronics – duet Krzysztofa Knittla i Marka Chołoniewskiego, oraz młodych polskich improwizatorów tworzących warsztat pod kierunkiem rezydenta festiwalu Thomasa Lehna.

Ad Libitum to więcej niż tylko festiwal. w miejsce „gotowych produktów”, prezentowanych już na świecie koncertów, performansów, festiwal kreuje nowe sytuacje artystyczne, łączy we współpracy artystów ze świata i Polski, prezentuje zdarzenia unikatowe, ma charakter żywego laboratorium (stąd też wybór miejsca – Laboratorium CSW). To jedna z niewielu płaszczyzn tego typu międzynarodowych, twórczych kontaktów, tak bardzo pożądanych, zwłaszcza przez artystów polskich młodszych generacji. Wspieranie tego rodzaju współpracy międzynarodowej przynosi wspaniałe efekty artystyczne i promocyjne. Przez 13 lat istnienia festiwal zapraszał wielkie muzyczne gwiazdy – autorytety w dziedzinie improwizacji, a także artystów innych sztuk. W gronie gości dotychczas znaleźli się Lawrence D. „Butch” Morris, Anthony Braxton, Misha Mengelberg, Han Bennik, Barry Guy i Londyn Jazz Composers’ Orchestra, Alexander von Schlippenbach i Glob Unity Orchestra, Peter Brötzmann, Evan Parker, Maja Ratkje, John Tilbury, oraz niemal wszyscy najwybitniejsi polscy improwizatorzy, a nawet – wśród artystów innych dziedzin – Mirosław Bałka. Obecność gwiazd tego formatu sprawiła, że festiwal na trwałe wpisał się w mapę kulturalną Polski, a po sukcesach ostatnich edycji, mocno zaakcentował swoją obecność w festiwalowej przestrzeni Europy.

Nieodłączną częścią Ad Libitum jest rozbudowany program warsztatowy, towarzyszący festiwalowi od początku istnienia. Naszym celem jest rozbudzanie postaw twórczych w najmłodszym pokoleniu artystów. Pośrednim skutkiem takich działań jest wzrost zainteresowania improwizacją jako metodą twórczą, zarówno w kręgach profesjonalistów, jak i w sferze akademickiej, edukacyjnej, a także
wśród publiczności.

Ad Libitum, to więcej niż tylko festiwal, to platforma kreacji nowych sytuacji artystycznych i zdarzeń unikatowych. To jedna z niewielu płaszczyzn tego typu międzynarodowych twórczych kontaktów, tak bardzo pożądanych, zwłaszcza przez młodych artystów. Pole eksperymentu i ryzyka, ale także warsztat edukacyjny, którego rolę wyjaśniał dyrektor artystyczny Krzysztof Knittel:

Od lat najważniejszym dla mnie celem działań Polskiej Rady Muzycznej było to wszystko, co wiązało się z edukacją muzyczną. Stąd wzięła się idea zorganizowania w 2006 roku międzynarodowego seminarium Ad Libitum składającego się z wykładów, paneli dyskusyjnych, warsztatów i koncertów, których przedmiotem byłaby improwizacja muzyczna. Naszą ideę uzasadnialiśmy tak: w muzyce poważnej sztuka improwizacji została zarzucona na rzecz perfekcji w wykonawstwie muzycznym, a przecież improwizacja to działanie rozwijające zdolności twórcze, inteligencję, wrażliwość emocjonalną, a także dyscyplinę myślenia analitycznego, wyobraźnię i zdolność współdziałania w zespole. Improwizacja to akceptacja aktywności różnej od mojej własnej i pokojowe nastawienie do czyjejś odmienności. Improwizacja uczy spontaniczności i naturalności zachowań, uczy pokonywania nieśmiałości, odblokowuje psychicznie, uczy przeżywania wspólnej radości
Kreacje polegające na zabawie z dźwiękiem, a wyrastające z potrzeby spotkania, przeżywania wspólnej radości, mają głęboki sens. Jaka bowiem może być lepsza możliwość poznania drugiego człowieka, jeśli nie przez bezpośredni kontakt, rozmowę, wymianę poglądów i wspólne granie? Ten sam duch towarzyszył przecież od zawsze muzyce kameralnej.

Na festiwalu Ad Libitum gościliśmy dotąd tak znakomitych artystów, jak Anthony Braxton, Lawrence D. „Butch” Morris, Tomasz Stańko, Misha Mengelberg, Han Bennink, John Tilbury i Eddie Prévost, Phil Niblock, Wolfgang Fuchs, Michel Doneda, Thomas Lehn, Anthony Pateras, Marina Rosenfeld, Maja Ratkje, Raymond Strid, Ingar Zach, Jaap Blonk, Anat Pick, Valeri Scherstjanoi, Tetuzi Akiyama, Robin Rimbaud „Scanner”, Szabolcs Esztenyi, Pierre Jodlowski, Zdzisław Piernik, Mieczysław Litwiński, Marek Chołoniewski, Olga Szwajgier, Jacek Kochan, Włodzimierz Kiniorski, Piotr Bikont, Tadeusz Sławek, Bogdan Mizerski, Marcin Dymiter, Michał Górczyński, Rafał Mazur, Mirosław Bałka, oraz zespoły – Kawalerowie Błotni, Kwartludium, Phonos ek Mechanes, Warsztat Muzyczny, Moscow Laptops Cyber Orchestra, London Jazz Composers’ Orchestra.